سفال‌گری از دیرینه‌ترین هنرهای دست‌ساز انسان است

سفال‌گری از دیرینه‌ترین و قدیمی‌ترین هنرهای دست‌ساز انسان به‌شمار می‌رود.

میراث‌آریا: گرد و غبار رکود بر صورت سفالینه‌ها، مشکلی است که این روزها هنرمندان فعال در این هنرصنعت در کشور و چهارمحال و بختیاری را با معضلاتی همراه کرده است.

سفال‌گری به هنر ساخت ظروف سفالین گفته می‌شود، در این رشته زیرمجموعه صنایع‌دستی و هنرهای سنتی، بعد از ساخت ظروفی از گِل رُس، آن‌ها را درون کوره می‌گذارند تا در دمای زیاد پخته، به سفال تبدیل و از دوام، سختی و محکمی خاصی برخوردار شود.

سفال را می‌توان از دیرینه‌ترین و قدیمی‌ترین هنرهای دست‌ساز انسان دانست که همواره در زندگی مورد مصرف بوده است و هنوز هم در بین نسل‌ها، قشرها و گروه‌های مختلف جامعه، استفاده‌های گوناگون تزئینی و کاربردی دارد.

اما امروزه در شرایط گرانی‌ها، نوسانات اقتصادی بازار، افزایش قیمت مواد اولیه و نبود بازار فروش، این هنر زیبا و کاربردی با مشکلات شدید دست و پنجه نرم می‌کند و از سبد خرید خانوارها تا حد زیادی خارج شده است.

شاید اگر در شرایط کنونی نابسامان اقتصادی چاره‌ای برای هنرمندان رشته‌های مختلف صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اندیشیده نشود، هنرصنعت سفال‌گری به پستوی فراموشی برود و با بیکار شدن فعالان این عرصه، درصدی بر نرخ بیکاری افزوده، سهمی از بازار اشتغال کاسته و وضعیت اقتصادی این بخش با چالش‌ها و معضلات بیشتری مواجه شود.

مواد اولیه در رشته سفال‌گری از خارج چهارمحال و بختیاری تهیه می‌شود

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری گفت: مواد اولیه مورد نیاز در رشته سفال‌گری از خارج استان تهیه و تأمین می‌شود.

علیرضا جیلان تأکید کرد: اصلی‌ترین مواد در کار سفال‌گری شامل گِل و لعاب، در داخل چهارمحال و بختیاری وجود ندارد و باید از تهران و همدان تهیه شود.

او افزود: نوسانات اقتصادی و گرانی در بازار اثر خود را بر روی مواد اولیه و مصالح مورد نیاز در تمامی رشته‌های صنایع‌دستی و هنرهای سنتی نشان داده و اثر منفی آن بر روی رشته سفال‌گری کم نبوده است.

جیلان تصریح کرد: برای تهیه یک محصول در رشته سفال‌گری، از زمان ساخت تا مرحله تحویل، سه هفته زمان نیاز است.

او یادآور شد: در ابتدا طرح اولیه با دست انجام و سپس با توجه به زیبایی مُدل با چرخ یا دست، محصول ساخته و ملحقات لازم مثل نقوش اضافه یا دسته اضافه و یا گاهی، قسمت‌هایی حذف می‌شود تا به طرح نهایی برسیم.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری اضافه کرد: تولیدات این رشته باید با روند خیلی آرام خشک شود تا فُرم خود را از دست ندهد و یا تَرَک نخورد.

او گفت: بعد از خشک شدن کامل محصول، باید سمباده بخورد و برای نخستین پخت آماده شود که در اصطلاح به آن «بیسکوییت» می‌گویند.

جیلان تأکید کرد: پس از مرحله پخت، با توجه به نقش و لعاب در نظر گرفته شده برای محصول، دوباره درون کوره گذاشته می‌شود.

او افزود: با توجه به تکنیک به‌کار رفته در انواع تولیدات رشته سفال‌گری، امکان پخت محصول تا سه مرحله هم وجود دارد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: ابزار مورد استفاده در این رشته شامل کوره، چرخ سفال‌گری، ابزار گِل‌کن و تعدادی دیگر از وسایل ساده هست که تهیه آن به راحتی امکان‌پذیر است.

او یادآور شد: کار کردن و فعالیت رشته‌های صنایع‌دستی و هنرهای سنتی مانند سفال‌گری در شهرستان‌های کوچک با مشکلاتی مواجه است.

جیلان اضافه کرد: تهیه مواد اولیه، فروش محصولات و حضور دلال‌ها و واسطه‌ها در روند ارائه تولیدات به بازار از مهم‌ترین مشکلات فعالان این حوزه به‌شمار می‌رود.

او گفت: هم‌اکنون قیمت مواد اولیه مورد نیاز برای تولید سفال نسبت به یک‌سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری تأکید کرد: در همین راستا گرانی مواد اولیه، نبود بازار مناسب و کاهش تقاضای مردم برای خرید تولیدات صنایع‌دستی و هنرهای سنتی را می‌توان از جدی‌ترین مشکلات فعالان این حوزه اعلام کرد.

او افزود: اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری برای بازاریابی فروش تولیدات صنایع‌دستی و هنرهای سنتی مانند تولیدات مرتبط با سفال و رشته‌های دیگر، علاوه‌بر حمایت از هنرمندان، به افزایش اشتغال، کاهش نرخ بیکاری، رونق اقتصادی و بهبود وضعیت معیشت فعالان این عرصه کمک می‌کند.

چهارمحال و بختیاری افزون‌بر ۳۰ هنرمند سفال‌گر دارد

رئیس اداره آموزش، حمایت از تولید و بازرگانی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری نیز گفت: هم‌اکنون بیش از ۳۰ هنرمند در این استان در رشته سفال‌گری فعالیت می‌کنند.

جهانبخش ترکی تأکید کرد: هنرمندان فعال در رشته سفال‌گری چهارمحال و بختیاری مانند سایر فعالان رشته‌های صنایع‌دستی و هنرهای سنتی با مشکلات اقتصادی مانند گرانی مواد اولیه، کمبود سرمایه در گردش و نبود بازار فروش مواجه شده‌اند.

او افزود: اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری نسبت به بهره‌مندی از بیمه روستاییان و عشایر، پرداخت تسهیلات بانکی ارزان‌قیمت روستایی و مشاغل خانگی و فراهم کردن زمینه حضور هنرمندان در نمایشگاه‌های ملی اقداماتی را انجام داده است که البته کافی نیست.

ترکی به وجود افزون‌بر ۹۰ رشته صنایع‌دستی و هنرهای سنتی شهری، روستایی و عشایری در چهارمحال و بختیاری اشاره و تصریح کرد: بافته‌های داری مانند فرش‌بافی، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی و قالی‌بافی، چوخابافی، نمدمالی، کلاه‌مالی، گیوه دوزی، سرمه‌دوزی، منبت‌کاری، سفال‌گری، خورجین‌بافی، بافت سیاه چادر، قفل‌سازی، حجاری، گره‌چینی، احجام فلزی خاتم و مشتقات آن‌ها از مهم‌ترین رشته‌های صنایع‌دستی شهری، روستایی و عشایری این استان است.

انتهای پیام/

کد خبر 1404102901581
دبیر مرضیه امیری

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha